Mali vodič kroz istoriju i ulice Budimpešte

Tokom većeg dela svoje istorije Budimpešta je bila priča o dva grada. U Budimu se nalazilo dvorsko sedište, dok je u Pešti bio smešten administrativni i finansijski centar. Istorija jednistvenog grada Budimpešte počinje 1873. godine kada se ova dva distrikta (uključujući i Obudu, odnosno Stari Budim) sjedinjuju u jednu celinu. Od tada je ovaj grad menjao vlasti, režime, nazive ulica i spomenike, ali je zadržao svoju posebnu lepotu. Zato Budimpeštu mnogi nazivaju Kraljicom Dunava.

Hotel Bristol

Hotel Bristol ( slika preuzeta sa
Instagram profila p_i_r_o_s_h_k_i )

Trgovinski centar u Beogradu za vreme Turaka nalazio se na dunavskoj strani grada. Tu se svakako nalazio i najveći broj ugostiteljskih objekata, tadašnjih hanova i karavanseraja. Po dobijanju Hatišerifa 1830. godine, knez Miloš Obrenović mudro, srpski centar premešta na savsku padinu, koja je bila sasvim dovoljno daleko od turske. Tada je počela da se razvija Savska mahala, odnosno Savamala.

Rembrant

Rembrant van Rajn je holandski slikar koji je imao nadasve uzbudljiv život. Rođen u Lajdenu 1606. godine kao mlinarev sin. Za razliku od svoje osmoro braće i sestara, Rembrant je dobio privilegiju da se školuje za slikara. Zahvalnismo njegovim roditeljima na tome, jer je Rembrant slikar neverovatnog talenta, koji je za sobom ostavio na stotine slika koje su poznate širom sveta čak i onima koji nisu vrhunski poznavaoci umetnosti. 

Venecija

"Venecija je neverovatna, nečuveno svetsko delo. Iako stupaš po njenim pločnicima, imaš sliku tog grada pred očima, upoznaš njenu istoriju, Venecija svejedno izmiče bilo kom opisu, kazivanju, ona je gotovo izvan svakog rasuđivanja. Dragi Bože, da li je moguće da sam je doživeo?!" Bile su to reči Čarlsa Dikensa.

Alfons Muha

Alfons Muha

Na današnji dan, 24. jula 1860. godine, rođen je Alfons Muha. Čovek čije su ime i delo sinonim za Art Nuvo. Muha je rođen u Češkoj, ali ga je potraga za slavom odvela u Pariz gde je pozorište bilo centar svih dešavanja. Tamo je upoznao prelepu i neobičnu pozorišnu glumicu Saru Bernar, sa kojom je bio dugogodišnji prijatelj i saradnik. Prvi plakat koji je uradio bio je za njenu predstavu Žismonda, koji je bio velikih dimenzija i neobično stilski urađen. Iako će ga kasnije kritičari omalovažavati, publika je potpuno poludela za njegovim plakatima, toliko da su ljudi skupljali njegove postere sa ulica. Tako je počela Muhina slava, koja nesumnjivo traje i danas.

Svetski dan secesije, 10. jun

Secesija ili Art Nuvo (ovo su najčešće korišćeni nazivi kod nas, mada postoji nekoliko različitih naziva u zavisnosti od mesta nastanka) je umetnički pravac koji se u Evropi javio krajem XIX i početkom XX veka. Nastao je sasvim brzo, tako je i nestao.

Hram Sv. Vasilija Ostroškog u Beogradu

Nakon završetka svih ratova početkom XX veka, Srbija je napredovala u svakom smislu. Lice Beograda se nakon Prvog svetskog rata ubrzano menjalo i ovaj grad je izgledao kao moderna evropska prestonica. Upravo je u tom periodu u glavnom gradu bilo izgrađeno oko dvadesetak crkvenih objekata koji su zadovoljavali potrebe tadašnjeg hrišćanskog stanovništva. Međutim, po završetku Drugog svetskog rata, počinje komunistička vlast koja je iz političkih i ideoloških razloga u potpunosti obustavila izgradnju novih i obnovu postojećih sakralnih objekata na teritoriji cele Jugoslavije. Tako je do kraja '80-ih godina prošlog veka, prekinuto zlatno doba hrišćanske arhitekture u Beogradu.

10 razloga za posetu Konaku kneza Miloša

Za postu nekog muzeja uvek postoji mnogo razloga. Izdvojiću samo deset onih zbog kojih morate da posetite Konak kneza Miloša.

Nadežda Petrović - šta sam drugo mogla da postanem do srpska slikarka

Danas se obeležava stogodišnjica smrti jedne divne žene, heroine svog vremena i izuzetne umetnice, Nadežde Petrović.  Da bi se suštinski shvatio njen život i delo, i zašto je ona heroj svog ali i današnjeg vremena, neophodno je razumeti društvene okolnosti u kojima je ona stvarala.

Beogradske kafane u XIX veku

Prva kafana u Beogradu otvorena je 1522. godine. Otvorio ju je jedan Osmanlija, kao mesto gde se pije isključivo kafa. Posećivali su je uglavnom muslimani. Ali kako su se istorijske okolnosti menjale i kako je rastao broj hrišćana a smanjivao se broj muslimana u Beogradu, tako su svi počeli da posećuju ova mesta. Kada su Srbi jednom kročili u prostoije kafane, ona je dobila potpuno novu dimenziju i namenu. Postala je mesto gde se pije ne samo kafa, već i alkohol, gde se može jesti i prespavati, gde se lumpuje i tuguje, razgovara, gde se sklapaju poslovi, gde je zasvetlela prva sijalica i odigrana prva predstava. Zato se može se slobodno reći, kafana je bila najvažnija institucija u Beogradu u 19. veku! 

Istorija venčanih fotografija u Srbiji

Fotografije: svi ih imamo, čuvamo ih, radoh ih nanovo gledamo i drugima pokazujemo. Svedoče o važnim događajima i najzanimljivijim trenucima. Među njima, posebnu grupu čine one fotografije sa venčanja. Prešle su dugačak put od tipizirane ukočenosti, preko reporterskih do romantičnih predstava, čuvajući u svakom trenutku simboličku vrednost - spoj budućih roditelja i porodičnog kontinuiteta. A kako Milanka Todić kaže: " Samo na venčanim fotografijama ostali su zauvek svi parovi koji su se u životu ili smrti rastavili."

Kralj Aleksandar I Karađorđević - Kralj Ujedinitelj Srba, Hrvata i Slovenaca

Na današnji dan, 16. decembra 1888. godine, rođen je Aleksandar I Karađorđević, sin tada još uvek kneza Petra I i kneginje Zorke Karađorđević. Kralj Ujedinitelj Srba, Hrvata i Slovenaca je rođen na Cetinju, ali je detinjstvo proveo uz oca u Ženevi. Tu je i započeo svoje školovanje, koje je kasnije nastavio u Sankt Peterburgu. Kada se 1903. knez Petar I vraća na srpski presto, u Beograd dolaze i njegova deca, princeza Jelena, i prinčevi Đorđe i Aleksandar.

S obzirom na to da se o kralju Jugoslavije zna dosta, u ovom tekstu neće biti predstavljena njegova klasinčna biografija, već ću pokušati da kroz vizuelni materijal dočaram neke ključne i najzanimljivije trenutke iz njegovog života.

Propercija de Rosi

Renesansa predstavlja kulturnu evoluciju čoveka i prelaz iz srednjeg veka u neko novije doba. Ona je jedno od najkreativnijih i najplodnijih istorijskih razdoblja u kojem je čovek okrenut ka istraživanju samoga sebe. U renesansi se razvijaju svi vidovi umetnosti, počev od slikarstva, skulpture, arhitekture, preko poezije do muzike, a sa druge strane razvijaju se i različite nauke. Svi ti segmenti stvaralaštva  okrenuti su ka samom čoveku, za razliku od srednjeg veka gde je svako stvaralaštvo bilo inspirisano Bogom. Čovek je bio centar svega pa otuda i potiče naziv humanizam i renesansa. Bio je to period buđenja i preporoda.

Uroš Predić

Uroš Predić, Autoportret

Na današnji dan, 7.decembra 1857. godine rođen je Uroš Predić, jedan od najvećih intelektualaca u kulturnoj istoriji Srbije. Nije bio samo izvanredan slikar, već i pisac. Bojama i rečima čuvao je ličnosti i događaje od zaborava i bio pravi hroničar društva.

Porodične fotografije kraljice Marije i kralja Aleksandra I Karađorđevića

Porodične fotografije kraljice Marije i kralja Aleksandra I Karađorđevića su vrlo često putem štampe dospevale u javnost, čime se slala slika o idealnoj porodici koja je na vlasti, ima zdrave naslednike i u krajnjem slučaju, slika o porodici kakvu bi svako u Srbiji trebao da ima. Ovde su izdvojene samo pojedine fotografije koje prikazuju ključne trenutke u porodičnom životu, kao što su venčanja, rođenja dece, zvanična okupljanja, ali i neke intimnije  fotografije uglavnom sa porodičnih putovanja.

Pečuj - harmonija različitosti

Kapija Karla VI – istorija koju zapostavljamo

Princ Eugen Savojski

Osvojivši Beograd 1717. godine, austrijska vlast odmah počinje sa obnovom grada i izgradnjom novih vojnih utvrđenja. Za vreme njihove vladavine koja je trajala gotovo dvadeset godina, Beograd se transformisao iz islamske provincije u zapadnoevropski moderan grad. U tom periodu nastala je i kapija posvećena austrijskom kralju Karlu VI, koja danas predstavlja jedino sačuvano zdanje iz tog perioda.

Islamsko kulturno nasleđe na tlu Španije

Islamska država se od nastanka 622. godine, za manje od jedanog veka vladavine proširila na tri kontinenta. Utvrdivši svoju vlast u jugo-zapadnoj Aziji, muslimanska teritorija se proširila na severni deo afričkog kontinenta. Odatle Mavri (islamizovano afričko stanovništvo) 711. godine prelaze na Iberijsko poluostrvo, gde ih je dočekala već poklekla Vizigotska kraljevina. Muslimanska vojska je za svega nekoliko godina uspela da osvoji gotovo celo poluostvo, do severa, gde su ih zaustavile ujedinjene vojske Eda i Karla Martela.  Odlučujuća bitka odigrala se 732. godine kod Poatjea, koja u istoriji Evrope predstavlja jednu od najbitnijih bitaka, jer je tada konačno zaustavljeno dalje napredovanje islamske vojske. Ipak, muslimanska vlast se na teritoriji današnje Španije zadržala do 1498. godine, a iz tog perioda ostalo je neprocenjivo kulturno nasleđe.

Odakle su sve poletali avioni u Beogradu

Princ Aleksandar Karađorđević u avionu Flajer 1

Zvanično, prvi avion sa motorom poleteo je sa plaže Kiti Hok u Severnoj Karloni 1903. godine. Njime su letela braća Rajt, a let je trajao svega 12 sekundi. Ipak, od tog trenutka avijacija je znatno napredovala, i već je 1909. godine francuski avijatičar Luj Blerio preleteo La Manš. Već naredne godine francuski aerodrom su posetili kralj Petar I Karađorđević i prestolonaslednici Đorđe i Aleksandar. Oni su tada imali priliku da vide avione i upoznaju neke od pionira avijacije. Prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević je čak imao prilku da leti avionom „Flajer 1“, i time postao prvi Srbin koji je leteo avionom.

Iste godine u Parizu je boravio sportista Ivan Sarić, koji je takođe video francuske avione i toliko bio oduševljen njima da je po povratku u Suboticu, odakle je rodom, napravio sopstveni avion. Replika aviona „Sarić 1“ nalazi se u Muzeju vazduhoplovstva u Beogradu. Tako nekako počinje istorija srpskog vazduhoplovstva.

Ne slažem se sa tim što govoriš, ali ću do smrti braniti tvoje pravo da to slobodno kažeš

Fransoa Mari Arue – književnik, filozof, duhovni prosvetitelj, kritičar crkve i društva i veliki borac za građanska prava, bio je poznatiji pod pseudonimom Volter. Svoj burni život živeo je tokom 18. veka, ali se slobodno može reći da je on najviše zaslužan za to što i danas možemo govoriti o toleranciji. Volter je bio u isto vreme mudrac i drzak čovek burnog duha koji mu je, na kraju krajeva, često stvarao mnoge probleme; neko koga su mnogi poštovali i koga su beskrajno kritikovali.

Ovde će biti reči o dve njegove predstave u skulpturi koje, svaka na svoj način, suštinski predstavljaju njegovu ličnost i sve ono za šta se borio.